परिशिष्ट I — समस्या-समाधान व संदिग्ध स्थितियाँ
I.1 समस्या → समाधान
| समस्या |
कारण |
समाधान |
| ट्रायल बैलेंस नहीं मिलता |
एक-तरफ़ा/गलत राशि |
अंतर÷2, ÷9 जाँचें |
| नकद ऋणात्मक |
प्राप्ति छूटी/भुगतान दोबारा |
रोज़ नकद मिलान |
| बैंक बेमेल |
प्रभार/ब्याज/uncleared |
BRS; छूटी एंट्री |
| स्टॉक बेमेल |
अपडेट छूटा |
भौतिक गणना; Shortage/Excess |
| डेटा F5 पर गायब |
cloud-save विफल |
लाल चेतावनी पर दोबारा |
| HAFED बेमेल |
दावा/कटौती अनदर्ज |
एजेंसी खाता-मिलान |
| बारदाना कमी |
रजिस्टर अद्यतन नहीं |
प्राप्त=प्रयुक्त+लौटाया+शेष |
I.2 संदिग्ध स्थितियाँ (निर्णय)
- खर्च-सा पर संपत्ति: सुरक्षा/जमानत जमा, अग्रिम, अग्रिम-कर।
- आय-सी पर देनदारी: जमा, ग्राहक अग्रिम, वसूला TDS/GST।
- खरीद-सी पर संपत्ति: टिकाऊ खुद-उपयोग वस्तु (फ़र्नीचर/वाहन)।
- वसूली बनाम बिक्री: उधार-बिक्री पहले दर्ज; बाद का पैसा केवल वसूली।
अपनी समिति का खाता मुफ्त में डिजिटल कीजिए — रजिस्टर करें →